Είναι απίθανο το Ιράν να ανοίξει το Στενό του Hormuz σύντομα, αναγνωρίζοντας ότι η κυριαρχία του στην πιο κρίσιμη οδό μεταφοράς πετρελαίου στον κόσμο παρέχει τεράστια επιρροή απέναντι στην Ουάσινγκτον
Οι αναφορές των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών παραδέχονται ότι είναι απίθανο το Ιράν να ανοίξει ξανά το Στενό του Hormuz σύντομα, καθώς ο έλεγχος της Τεχεράνης πάνω σε αυτόν τον κρίσιμο υδάτινο δρόμο έχει γίνει το πιο ισχυρό όπλο του, αναγκάζοντας την Ουάσινγκτον σε στρατηγικό αδιέξοδο μετά από έναν πόλεμο που απέτυχε να επιτύχει τους στόχους του.
Πρόσφατες εκτιμήσεις
Οι πρόσφατες αναφορές των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών παραδέχονται ότι είναι απίθανο το Ιράν να ανοίξει το Στενό του Hormuz σύντομα, αναγνωρίζοντας ότι η κυριαρχία του στην πιο κρίσιμη οδό μεταφοράς πετρελαίου στον κόσμο παρέχει τεράστια μόχλευση απέναντι στην Ουάσινγκτον, σύμφωνα με τρεις έμπιστες πηγές που επικαλείται το Reuters.
Σύμφωνα με το Reuters, η εκτίμηση επιβεβαιώνει ό,τι το Ιράν υποστηρίζει από την αρχή: ο αμερικανο-ισραηλινός πόλεμος, που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου με τη δολοφονία του ηγέτη του Ιράν, Sayyed Ali Khamenei, και τις βομβαρδιστικές επιθέσεις σε ιρανικό έδαφος, απέτυχε να επιτύχει τους στόχους του.
Αντί να αναγκάσει το Ιράν να υποταχθεί, η επιθετικότητα αυτή έδωσε στη Τεχεράνη ένα στρατηγικό πλεονέκτημα που δεν σκοπεύει να παραδώσει.
Ένας πόλεμος που γύρισε μπούμερανγκ
Οι αναφορές των μυστικών υπηρεσιών δείχνουν ότι ο πόλεμος ΗΠΑ - Ισραήλ , που στόχευε στην εξουδετέρωση της στρατιωτικής ισχύος του Ιράν, μπορεί στην πραγματικότητα να αυξήσει την περιφερειακή του επιρροή, ενισχύοντας την ικανότητα τηε Τεχεράνης να ελέγχει τον κρίσιμο υδάτινο δρόμο.
Αυτό που η Ουάσινγκτον παρουσίαζε ως γρήγορη στρατιωτική επιχείρηση για να παραλύσει το Ιράν έχει μετατραπεί σε παρατεταμένο πόλεμο, όπου το Ιράν κρατά το αποφασιστικό χαρτί.
Ο Donald Trump προσπάθησε να υποβαθμίσει τη δυσκολία του να ξανανοίξει το Στενό του Hormuz, το οποίο μεταφέρει το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου. Την Παρασκευή (3/4), φάνηκε να υπονοεί ότι θα μπορούσε να διατάξει τις αμερικανικές δυνάμεις να ανοίξουν την διέλευση.
"Με λίγη περισσότερη υπομονή, μπορούμε εύκολα να ΑΝΟΙΞΟΥΜΕ ΤΟ ΣΤΕΝΟ HORMUZ, ΝΑ ΠΑΡΟΥΜΕ ΤΟ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ & ΝΑ ΚΕΡΔΙΣΟΥΜΕ ΠΟΛΥ ΧΡΗΜΑ," ανάρτησε στην πλατφόρμα Truth Social.
Ωστόσο, οι αναλυτές προειδοποιούν εδώ και καιρό ότι η χρήση βίας κατά του Ιράν, που ελέγχει τη μία πλευρά του στενού, μπορεί να αποδειχθεί δαπανηρή και να εμπλέξει τις ΗΠΑ σε παρατεταμένο χερσαίο πόλεμο.
Στην προσπάθεια να αποτραπεί το Ιράν από την ανάπτυξη όπλου μαζικής καταστροφής, οι ΗΠΑ παρέδωσαν στο Ιράν ένα όπλο μαζικής διατάραξης της παγκόσμιας οικονομίας, δήλωσε ο Ali Vaez, διευθυντής του Iran Project στο International Crisis Group.
Η Τεχεράνη, είπε ο Vaez στο Reuters, κατανοεί ότι η ικανότητά του να επηρεάζει τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας μέσω του ελέγχου του στενού «είναι πολύ πιο ισχυρή ακόμη και από ένα πυρηνικό όπλο».
Η στρατηγική του Ιράν
Το Ιράν έχει χρησιμοποιήσει διάφορες τακτικές για να καταστήσει τη διέλευση εμπορικών πλοίων μέσω του στενού επικίνδυνη ή μη ασφαλίσιμη, από τότε που οι ΗΠΑ και το Israel ξεκίνησαν την αδικαιολόγητη επίθεσή τους κατά τη διάρκεια ενεργών διαπραγματεύσεων.
Από την άμυνα κατά εχθρικών πλοίων μέχρι τη χρέωση τελών διέλευσης σε χώρες, το Ιράν έχει ουσιαστικά αποκλείσει τη διέλευση των εμπλεκόμενων στη σύγκρουση, προκαλώντας αύξηση των παγκόσμιων τιμών πετρελαίου και αποκαλύπτοντας την ευπάθεια των οικονομιών που εξαρτώνται από το πετρέλαιο του Κόλπου.
Η άνοδος των τιμών ενέργειας κινδυνεύει να τροφοδοτήσει τον πληθωρισμό στις ΗΠΑ, προκαλώντας πολιτική ζημία για τον Trump, καθώς αντιμετωπίζει χαμηλή δημοτικότητα και οι Ρεπουμπλικανοί προετοιμάζονται για τις ενδιάμεσες εκλογές τον Νοέμβριο.
Οι αναφορές των μυστικών υπηρεσιών προειδοποιούν ότι το Ιράν είναι απίθανο να παραδώσει αυτόν το μοχλό άσκησης πίεσης σύντομα.
«Σίγουρα, τώρα που το Ιράν έχει γευτεί τη δύναμή του και την επιρροή πάνω στο στενό, δεν πρόκειται να την παραδώσει σύντομα» δήλωσε μια πηγή στο Reuters.
Η ασταθής θέση Trump για το άνοιγμα των στενών
Η στάση του Trump σχετικά με το άνοιγμα του στενού έχει αλλάξει πολλές φορές.
Από τη μία πλευρά, έχει θέσει ως προϋπόθεση για κατάπαυση του πυρός τον τερματισμό του ελέγχου του Ιράν στο Hormuz.
Από την άλλη, έχει καλέσει χώρες που εξαρτώνται από το πετρέλαιο του Κόλπου και συμμάχους του NATO να αναλάβουν την πρωτοβουλία, αναγνωρίζοντας ότι οι ΗΠΑ δεν μπορούν να επιτύχουν αυτόν τον στόχο μόνες τους.
Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου, που ζήτησε να παραμείνει ανώνυμος, είπε στο Reuters ότι ο Trump είναι «σίγουρος ότι το στενό θα ανοίξει πολύ σύντομα» και έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν θα επιτραπεί στο Ιράν να ρυθμίζει την κυκλοφορία μετά τον πόλεμο.
Ωστόσο, ο αξιωματούχος σημείωσε επίσης ότι ο Trump δήλωσε ότι άλλες χώρες "έχουν πολύ περισσότερα να χάσουν" από τις ΗΠΑ, παραδεχόμενος ουσιαστικά ότι η Ουάσινγκτον μπορεί να αποσυρθεί από ένα πρόβλημα που η ίδια δημιούργησε.
Οι κίνδυνοι από μια χερσαία επίθεση
Πολλοί ειδικοί λένε ότι μια στρατιωτική επιχείρηση για το άνοιγμα του στενού ενέχει σημαντικούς κινδύνους.
Το στενό χωρίζει το Ιράν από το Ομάν.
Έχει πλάτος 21 μίλια στο στενότερο σημείο, αλλά η ναυτική λωρίδα είναι μόνο 2 μίλια σε κάθε κατεύθυνση, καθιστώντας τα πλοία και τα στρατεύματα εύκολους στόχους.
Ακόμη κι αν οι αμερικανικές δυνάμεις καταλάβουν τις νότιες ιρανικές ακτές και νησιά, το IRGC θα μπορούσε να τους επιτεθεί και να διατηρήσει τον έλεγχο του στενού με drones και πυραύλους που εκτοξεύονται από το εσωτερικό του Ιράν.
Αρκεί ένα ή δύο drones για να διαταράξουν την κυκλοφορία και να αποθαρρύνουν τα πλοία από το να περάσουν, είπε ο Vaez.
Ορισμένοι ειδικοί σημείωσαν ότι ακόμη και μετά τον πόλεμο, είναι απίθανο το Ιράν να εγκαταλείψε τη δυνατότητα να ρυθμίζει την κυκλοφορία στη θαλάσσια οδό, καθώς θα χρειαστεί να ανατάξει τις καταστροφές στις υποδομές του από τις επιθέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ, και η χρέωση τελών διέλευσης θα μπορούσε να είναι μέσο άντλησης κεφαλαίων για την ανοικοδόμηση.
Η Τεχεράνη θα προσπαθήσει να διατηρήσει το πλεονέκτημα που ανακάλυψε μέσω της διατάραξης της κυκλοφορίας μέσω του στενού, δήλωσε ο πρώην διευθυντής της CIA, Bill Burns, σε podcast του Foreign Affairs την Πέμπτη 2 Απριλίου 2026.
Το Ιράν, είπε, θα χρησιμοποιήσει την ικανότητά του να ελέγχει το στενό για να εξασφαλίσει «μακροπρόθεσμη αποτροπή (εναντίον του επιθέσεων) και εγγυήσεις ασφάλειας» σε οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία με τις ΗΠΑ, και να αποκτήσει «άμεσα υλικά οφέλη», όπως η χρέωση τελών διέλευσης για την χρηματοδότηση της μεταπολεμικής του ανάκαμψης.
«Αυτό δημιουργεί μια πολύ δύσκολη διαπραγμάτευση τώρα," είπε.
Στρατηγική ήττα για την Ουάσινγκτον
Για τις ΗΠΑ, η εκτίμηση των μυστικών υπηρεσιών επιβεβαιώνει μια ζοφερή πραγματικότητα: ο πόλεμος που ξεκίνησε για να μειώσει τη δύναμη του Ιράν, αντίθετα, παρέδωσε στην Τεχεράνη ένα όπλο ισχυρότερο από οποιαδήποτε πυρηνική εγκατάσταση.
Το Στενό του Hormuz παραμένει σταθερά στα χέρια του Ιράν και κάθε απόπειρα κατάληψής του με τη βία εγκυμονεί τον κίνδυνο ευρύτερου πολέμου χωρίς καμία εγγύηση επιτυχίας.
Καθώς ο πόλεμος συνεχίζεται, οι ΗΠΑ βρίσκονται σε θέση όπου ο αντίπαλος κρατά τα χαρτιά.
Το Ιράν έχει αποδείξει ότι δεν μπορεί να αναγκαστεί με βομβαρδισμούς να υποταχθεί, η στρατηγική του υπομονή έχει υπερβεί το «σοκ και δέος» της Ουάσινγκτον, και η μόνη οδός επίλυσης της κρίσης είναι η διπλωματία, μια οδός που οι ΗΠΑ εγκατέλειψαν όταν επέλεξαν τον πόλεμο.
Το Ιράν, από την πλευρά του, έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν θα παραδώσει εύκολα το πλεονέκτημά του.
Για την Ουάσινγκτον, ο πόλεμος έχει γίνει παγίδα της ίδιας της πολιτικής της, χωρίς εύκολη έξοδο και με έναν αντίπαλο που αρνείται να υποταχθεί.
www.bankingnews.gr
Πρόσφατες εκτιμήσεις
Οι πρόσφατες αναφορές των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών παραδέχονται ότι είναι απίθανο το Ιράν να ανοίξει το Στενό του Hormuz σύντομα, αναγνωρίζοντας ότι η κυριαρχία του στην πιο κρίσιμη οδό μεταφοράς πετρελαίου στον κόσμο παρέχει τεράστια μόχλευση απέναντι στην Ουάσινγκτον, σύμφωνα με τρεις έμπιστες πηγές που επικαλείται το Reuters.
Σύμφωνα με το Reuters, η εκτίμηση επιβεβαιώνει ό,τι το Ιράν υποστηρίζει από την αρχή: ο αμερικανο-ισραηλινός πόλεμος, που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου με τη δολοφονία του ηγέτη του Ιράν, Sayyed Ali Khamenei, και τις βομβαρδιστικές επιθέσεις σε ιρανικό έδαφος, απέτυχε να επιτύχει τους στόχους του.
Αντί να αναγκάσει το Ιράν να υποταχθεί, η επιθετικότητα αυτή έδωσε στη Τεχεράνη ένα στρατηγικό πλεονέκτημα που δεν σκοπεύει να παραδώσει.
Ένας πόλεμος που γύρισε μπούμερανγκ
Οι αναφορές των μυστικών υπηρεσιών δείχνουν ότι ο πόλεμος ΗΠΑ - Ισραήλ , που στόχευε στην εξουδετέρωση της στρατιωτικής ισχύος του Ιράν, μπορεί στην πραγματικότητα να αυξήσει την περιφερειακή του επιρροή, ενισχύοντας την ικανότητα τηε Τεχεράνης να ελέγχει τον κρίσιμο υδάτινο δρόμο.
Αυτό που η Ουάσινγκτον παρουσίαζε ως γρήγορη στρατιωτική επιχείρηση για να παραλύσει το Ιράν έχει μετατραπεί σε παρατεταμένο πόλεμο, όπου το Ιράν κρατά το αποφασιστικό χαρτί.
Ο Donald Trump προσπάθησε να υποβαθμίσει τη δυσκολία του να ξανανοίξει το Στενό του Hormuz, το οποίο μεταφέρει το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου. Την Παρασκευή (3/4), φάνηκε να υπονοεί ότι θα μπορούσε να διατάξει τις αμερικανικές δυνάμεις να ανοίξουν την διέλευση.
"Με λίγη περισσότερη υπομονή, μπορούμε εύκολα να ΑΝΟΙΞΟΥΜΕ ΤΟ ΣΤΕΝΟ HORMUZ, ΝΑ ΠΑΡΟΥΜΕ ΤΟ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ & ΝΑ ΚΕΡΔΙΣΟΥΜΕ ΠΟΛΥ ΧΡΗΜΑ," ανάρτησε στην πλατφόρμα Truth Social.
Ωστόσο, οι αναλυτές προειδοποιούν εδώ και καιρό ότι η χρήση βίας κατά του Ιράν, που ελέγχει τη μία πλευρά του στενού, μπορεί να αποδειχθεί δαπανηρή και να εμπλέξει τις ΗΠΑ σε παρατεταμένο χερσαίο πόλεμο.
Στην προσπάθεια να αποτραπεί το Ιράν από την ανάπτυξη όπλου μαζικής καταστροφής, οι ΗΠΑ παρέδωσαν στο Ιράν ένα όπλο μαζικής διατάραξης της παγκόσμιας οικονομίας, δήλωσε ο Ali Vaez, διευθυντής του Iran Project στο International Crisis Group.
Η Τεχεράνη, είπε ο Vaez στο Reuters, κατανοεί ότι η ικανότητά του να επηρεάζει τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας μέσω του ελέγχου του στενού «είναι πολύ πιο ισχυρή ακόμη και από ένα πυρηνικό όπλο».
Η στρατηγική του Ιράν
Το Ιράν έχει χρησιμοποιήσει διάφορες τακτικές για να καταστήσει τη διέλευση εμπορικών πλοίων μέσω του στενού επικίνδυνη ή μη ασφαλίσιμη, από τότε που οι ΗΠΑ και το Israel ξεκίνησαν την αδικαιολόγητη επίθεσή τους κατά τη διάρκεια ενεργών διαπραγματεύσεων.
Από την άμυνα κατά εχθρικών πλοίων μέχρι τη χρέωση τελών διέλευσης σε χώρες, το Ιράν έχει ουσιαστικά αποκλείσει τη διέλευση των εμπλεκόμενων στη σύγκρουση, προκαλώντας αύξηση των παγκόσμιων τιμών πετρελαίου και αποκαλύπτοντας την ευπάθεια των οικονομιών που εξαρτώνται από το πετρέλαιο του Κόλπου.
Η άνοδος των τιμών ενέργειας κινδυνεύει να τροφοδοτήσει τον πληθωρισμό στις ΗΠΑ, προκαλώντας πολιτική ζημία για τον Trump, καθώς αντιμετωπίζει χαμηλή δημοτικότητα και οι Ρεπουμπλικανοί προετοιμάζονται για τις ενδιάμεσες εκλογές τον Νοέμβριο.
Οι αναφορές των μυστικών υπηρεσιών προειδοποιούν ότι το Ιράν είναι απίθανο να παραδώσει αυτόν το μοχλό άσκησης πίεσης σύντομα.
«Σίγουρα, τώρα που το Ιράν έχει γευτεί τη δύναμή του και την επιρροή πάνω στο στενό, δεν πρόκειται να την παραδώσει σύντομα» δήλωσε μια πηγή στο Reuters.
Η ασταθής θέση Trump για το άνοιγμα των στενών
Η στάση του Trump σχετικά με το άνοιγμα του στενού έχει αλλάξει πολλές φορές.
Από τη μία πλευρά, έχει θέσει ως προϋπόθεση για κατάπαυση του πυρός τον τερματισμό του ελέγχου του Ιράν στο Hormuz.
Από την άλλη, έχει καλέσει χώρες που εξαρτώνται από το πετρέλαιο του Κόλπου και συμμάχους του NATO να αναλάβουν την πρωτοβουλία, αναγνωρίζοντας ότι οι ΗΠΑ δεν μπορούν να επιτύχουν αυτόν τον στόχο μόνες τους.
Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου, που ζήτησε να παραμείνει ανώνυμος, είπε στο Reuters ότι ο Trump είναι «σίγουρος ότι το στενό θα ανοίξει πολύ σύντομα» και έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν θα επιτραπεί στο Ιράν να ρυθμίζει την κυκλοφορία μετά τον πόλεμο.
Ωστόσο, ο αξιωματούχος σημείωσε επίσης ότι ο Trump δήλωσε ότι άλλες χώρες "έχουν πολύ περισσότερα να χάσουν" από τις ΗΠΑ, παραδεχόμενος ουσιαστικά ότι η Ουάσινγκτον μπορεί να αποσυρθεί από ένα πρόβλημα που η ίδια δημιούργησε.
Οι κίνδυνοι από μια χερσαία επίθεση
Πολλοί ειδικοί λένε ότι μια στρατιωτική επιχείρηση για το άνοιγμα του στενού ενέχει σημαντικούς κινδύνους.
Το στενό χωρίζει το Ιράν από το Ομάν.
Έχει πλάτος 21 μίλια στο στενότερο σημείο, αλλά η ναυτική λωρίδα είναι μόνο 2 μίλια σε κάθε κατεύθυνση, καθιστώντας τα πλοία και τα στρατεύματα εύκολους στόχους.
Ακόμη κι αν οι αμερικανικές δυνάμεις καταλάβουν τις νότιες ιρανικές ακτές και νησιά, το IRGC θα μπορούσε να τους επιτεθεί και να διατηρήσει τον έλεγχο του στενού με drones και πυραύλους που εκτοξεύονται από το εσωτερικό του Ιράν.
Αρκεί ένα ή δύο drones για να διαταράξουν την κυκλοφορία και να αποθαρρύνουν τα πλοία από το να περάσουν, είπε ο Vaez.
Ορισμένοι ειδικοί σημείωσαν ότι ακόμη και μετά τον πόλεμο, είναι απίθανο το Ιράν να εγκαταλείψε τη δυνατότητα να ρυθμίζει την κυκλοφορία στη θαλάσσια οδό, καθώς θα χρειαστεί να ανατάξει τις καταστροφές στις υποδομές του από τις επιθέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ, και η χρέωση τελών διέλευσης θα μπορούσε να είναι μέσο άντλησης κεφαλαίων για την ανοικοδόμηση.
Η Τεχεράνη θα προσπαθήσει να διατηρήσει το πλεονέκτημα που ανακάλυψε μέσω της διατάραξης της κυκλοφορίας μέσω του στενού, δήλωσε ο πρώην διευθυντής της CIA, Bill Burns, σε podcast του Foreign Affairs την Πέμπτη 2 Απριλίου 2026.
Το Ιράν, είπε, θα χρησιμοποιήσει την ικανότητά του να ελέγχει το στενό για να εξασφαλίσει «μακροπρόθεσμη αποτροπή (εναντίον του επιθέσεων) και εγγυήσεις ασφάλειας» σε οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία με τις ΗΠΑ, και να αποκτήσει «άμεσα υλικά οφέλη», όπως η χρέωση τελών διέλευσης για την χρηματοδότηση της μεταπολεμικής του ανάκαμψης.
«Αυτό δημιουργεί μια πολύ δύσκολη διαπραγμάτευση τώρα," είπε.
Στρατηγική ήττα για την Ουάσινγκτον
Για τις ΗΠΑ, η εκτίμηση των μυστικών υπηρεσιών επιβεβαιώνει μια ζοφερή πραγματικότητα: ο πόλεμος που ξεκίνησε για να μειώσει τη δύναμη του Ιράν, αντίθετα, παρέδωσε στην Τεχεράνη ένα όπλο ισχυρότερο από οποιαδήποτε πυρηνική εγκατάσταση.
Το Στενό του Hormuz παραμένει σταθερά στα χέρια του Ιράν και κάθε απόπειρα κατάληψής του με τη βία εγκυμονεί τον κίνδυνο ευρύτερου πολέμου χωρίς καμία εγγύηση επιτυχίας.
Καθώς ο πόλεμος συνεχίζεται, οι ΗΠΑ βρίσκονται σε θέση όπου ο αντίπαλος κρατά τα χαρτιά.
Το Ιράν έχει αποδείξει ότι δεν μπορεί να αναγκαστεί με βομβαρδισμούς να υποταχθεί, η στρατηγική του υπομονή έχει υπερβεί το «σοκ και δέος» της Ουάσινγκτον, και η μόνη οδός επίλυσης της κρίσης είναι η διπλωματία, μια οδός που οι ΗΠΑ εγκατέλειψαν όταν επέλεξαν τον πόλεμο.
Το Ιράν, από την πλευρά του, έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν θα παραδώσει εύκολα το πλεονέκτημά του.
Για την Ουάσινγκτον, ο πόλεμος έχει γίνει παγίδα της ίδιας της πολιτικής της, χωρίς εύκολη έξοδο και με έναν αντίπαλο που αρνείται να υποταχθεί.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών